اقدامات دولت برای خروج مسکن از رکود کافی نبوده است

دولت برای خروج از رکود اقداماتی مانند افزایش رقم تسهیلات و کاهش سود تسهیلات را انجام داد. به نظر شما این اقدامات تا چه حد برای خروج مسکن از بحران موفق بود؟

بازار مسکن از سال 92 با رکودی عمیق دست‌وپنجه نرم می‌کند و این رکود تاکنون ادامه دارد. امیدوار بودیم دولت یازدهم بتواند ظرفیت‌های خروج از رکود را آن‌قدر تقویت کند که سرعت خروج از بحران بیشتر شود. مسکن صنعت پیشران و لکوموتیو اقتصادی کشور است و زمانی که این بخش در رکود باقی بماند، اقتصاد کشور را با چالش همراه می‌کند که نتیجه آن در لایه‌های مختلف اقتصادی مشخص است. با وجود افزایش حجم معاملات نسبت به سال گذشته در تهران اما هنوز بازار مسکن از رکود خارج نشده است، ضمن این‌که در شهرستان‌های دیگر نیز رشد معاملات وجود ندارد و تا 50 درصد نسبت به سال گذشته کاهش معاملات داشته‌ایم.

آیا بحران مسکن در دولت یازدهم حل می‌شود؟

بعید به نظر می‌رسد. دو انتخابات مهم ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا سال آینده وجود دارد و تجربه نشان داده یک ماه قبل از انتخابات و یک ماه بعد از انتخابات بازارهای اقتصادی در رکود فرو می‌روند.

پیش‌بینی شما درخصوص قیمت مسکن چیست؟

وضعیت قیمت‌ها تا بهار 96 تغییری نخواهد داشت و از سوی دیگر ظرفیت افزایش قیمت مسکن در بازار وجود ندارد.

برای خروج از رکود مسکن چه اقدامی باید توسط دولت انجام شود؟

در سال‌های 93 و 94 شاهد کاهش صدور پروانه‌های ساختمانی بودیم. باید جامعه هدف دریافت تسهیلات مسکن را گسترش داده و مبلغ تسهیلات و مدت بازپرداخت را بیشتر کنیم. از سوی دیگر سود تسهیلات را باید به زیر 6 درصد برسانیم. ما برای همه شهرهای ایران یک نسخه پیچیده‌ایم که این اشتباه است. تسهیلاتی که در شهرهای بزرگ داده شده، تنها بخشی از نیازهای مردم را تأمین می‌کند. در سال 83 بانک مسکن حدود 15میلیون تومان تسهیلات می‌داد و این رقم حدود 48 درصد قیمت یک خانه بود. اکنون 80 میلیون تومان پرداخت می‌شود که زیر 20درصد از ارزش ساختمانی است که در سال 83 می‌توانستیم با 35میلیون تومان خریداری کنیم. رشد تسهیلات بانکی به اندازه رشد قیمت نبوده و در این بخش عقب‌مانده است. از سوی دیگر تعداد این تسهیلات بسیار کم بوده و برای خروج از رکود کافی نیست. من با ارائه تسهیلات بانکی موافق هستم، اما نباید فقط به این روش اکتفا کرد. روش‌های دیگری هم باید وجود داشته باشد.

چه روش‌هایی؟

بین 70 تا 90 درصد قیمت مسکن مربوط به قیمت زمین بوده و تنها 10 تا 30 درصد مربوط به هزینه ساخت مسکن است. در بخش مدیریت زمین، دولت و سازمان‌های مختلف نتوانستند مدیریت‌های لازم را انجام دهند. وزارت راه و شهرسازی، سازمان برنامه ‌و بودجه و شهرداری‌ها باید در حوزه مدیریت زمین هماهنگی‌هایی را داشته باشند تا قیمت تمام‌شده مسکن کاهش داشته باشد. این اتفاق هنوز در کشور ما رخ نداده و قیمت تمام‌شده مسکن در کشور بالاست. برخی وعده‌های دولت مانند مسکن اجتماعی، مسکوت مانده است. مسکن اجتماعی یکی از برنامه‌های وزیر راه و شهرسازی (آقای آخوندی) بود، اما با این‌که چندماهی به پایان دولت باقی نمانده، خبری در این زمینه نیست. بعید است اجرای مسکن اجتماعی به عمر دولت یازدهم برسد. نکته اینجاست که در مجلس‌های هفتم، هشتم، نهم و مجلس فعلی کمیسیون‌های تخصصی عمران و دولتی‌ها و بخش خصوصی اعتقاد داشته و دارند که تولید مسکن استیجاری برای دهک‌های ضعیف و متوسط مفید است، اما دولت و مجلس هیچ‌کدام با وجود اتفاق‌نظر در این بخش هیچ اقدام اجرایی انجام نداده‌اند. این اتفاق می‌تواند قیمت اجاره‌بها را متعادل کند و رقابت قیمتی را برای مستاجران همراه داشته باشد. برای خروج از رکود باید انگیزه سرمایه‌گذاری ایجاد کرد و از سیاست‌های تشویقی بهره برد. درحالی که اکنون با وجود رکود در جامعه شاهد تزریق مالیات‌های ثانویه، ارزش افزوده و... هستیم.

برخی کارشناسان بر این باورند تا زمانی که افزایش قیمت صورت نگیرد، خروج از رکود اتفاق نمی‌افتد. با این موضوع موافقید؟

خیر. من اصلا این موضوع را قبول ندارم و این موضوع در راستای منویات مقام معظم رهبری و دلسوزان نظام نیست. اکنون قیمت مسکن در مقایسه با درآمدهای مردم جا مانده است و این یک فرهنگ غلط است که هرچه گران می‌شود، مردم برای خرید اقدام می‌کنند.